همشهری آنلاین
-یکتافراهانی:
یک فسیل کوچک که از عمق صحرای گُبی به دست آمده، نمایی جدید از زندگی پستانداران در زمان دایناسورها فراهم کرده است. این موجود که به خاطر پاهای بلندش ظاهری شبیه به خرگوش دارد، به تازگی یکی از اعتقادات قدیمی درباره تکامل پستانداران را به چالش کشیده است.
مسیر واقعی تکامل
پژوهشگران با تحلیل فسیل تقریباً کاملی از گونهای جدید به نام Tamirkhan balcarceli متوجه شدهاند که گروهی از پستانداران منقرضشده به نام ژلستیدها (Zhelestids) برخلاف فرضیات چند دهه گذشته، اجداد اولیه پستانداران جفتدار کنونی مانند انسان نبودهاند. این کشف که در نشریه علمی Nature منتشر شده است، نشان میدهد که شکل ظاهری یک موجود لزوماً نمیتواند مسیر واقعی تکامل آن را روشن کند.
بیشتر بخوانید:
ردپاهای ۱.۴ میلیونساله، راز جدیدی از اجداد انسان را فاش کرد.
کشف غیرمنتظره یک دایناسور جدید با گردن ۲۰ متری!
فسیلی که یک معمای ۴۰ساله را حل کرد.
تحقیقات جدیدی که در مجله Nature منتشر شده، بیانگر این است که ژلستیدها در طی نزدیک به چهار دهه تنها بر اساس چند دندان پراکنده و بقایای ناقص شناسایی شده بودند. دندانهای گرد و نسبتاً تخصصیافته این جانوران باعث شده بود که دیرینهشناسان فرض کنند که آنها به گروهی از پستانداران گیاهخوار و نزدیک به پستانداران جفتدار اولیه تعلق دارند.
با این حال، کشف فسیل جدید در شرق صحرای گُبی، این تصور را تغییر داد. این نمونه به عنوان کاملترین فسیل شناختهشده از ژلستیدها، اطلاعاتی درباره جمجمه، اندامها و ویژگیهای فیزیکی این جانور در اختیار محققان قرار داد.
تحقیقات نشان داد که Tamirkhan به جای قرار گرفتن در گروه پستانداران جفتدار، به شاخهای دیگر از پستانداران کوچک به نام زالامبدالستوئیدها (Zalambdalestoids) تعلق دارد.
خرگوشی که هرگز خرگوش نبود
Tamirkhan حدود ۱۵ تا ۱۸ سانتیمتر طول داشته و پاهای عقبی بلندی دارد که باعث شده ظاهری شبیه به خرگوش پیدا کند. به همین دلیل، تعدادی از دیرینهشناسان به ژلستیدها عنوان “خرگوشهای کرتاسه” دادهاند.
اما این شباهت فقط در ظاهر است. این موجود هیچ ارتباط نزدیکی با خرگوشهای امروزی ندارد و نمونهای از پدیدهای به نام تکامل همگرا است؛ به معنای اینکه موجوداتی که خویشاوند نزدیک نیستند، در شرایط مشابه ویژگیهای مشترکی پیدا میکنند.
وقتی دندانها دانشمندان را گمراه کردند
یکی از مهمترین پیامهای این پژوهش این است که حتی دندانها، علیرغم اهمیت فراوان در مطالعات فسیلی، همیشه نمیتوانند تمام حقیقت را نمایان کنند. دندانهای ژلستیدها سبب شده بود تا دانشمندان درباره جایگاه آنها در درخت تکامل پستانداران تصور متفاوتی داشته باشند، اما بررسی کامل بدن این موجود نشان داد که شکل دندانها بیشتر نتیجه سازگاری با نوع تغذیه بوده است، نه نشانهای از خویشاوندی.
گنجینهای به نام صحرای گُبی
صحرای گُبی به عنوان یکی از مهمترین مناطق جهان برای کشف فسیلهای دوران کرتاسه شناخته میشود. پژوهشگران میگویند این ناحیه به دلیل حفظ نمونههای نسبتاً کامل، هنوز هم میتواند اسرار جدیدی درباره نخستین پستاندارانی که در سایه دایناسورها زندگی میکردند، فاش کند. کشف Tamirkhan بار دیگر نشان داد که تاریخ تکامل، داستانی پیچیدهتر از آن چیزی است که تنها بر اساس بخشهای محدود فسیلی تصور میکنیم؛ گاهی یک فسیل کوچک قادر است نگرش دانشمندان به میلیونها سال گذشته را متحول کند.
منبع: www.hamshahrionline.ir
