به نقل از شهرآرانیوز، کاظم غریبآبادی با اشاره به ضرورت اجرای دقیق مفاد یادداشت تفاهم اسلامآباد، تأکید کرد: زمانی که متنی برای مذاکره و توافق مورد بررسی قرار میگیرد، تمامی جوانب آن باید به همان شکل که توافق شده، به اجرا درآید و هیچیک از طرفین نمیتوانند به بهانههای منطقی به نظر نرسیدن ظاهر یک روند، از اجرای دقیق متن شانه خالی کنند.
وی به بند پنجم یادداشت تفاهم اسلامآباد اشاره کرد و گفت: این بند به موضوع تنگه هرمز اختصاص دارد و در بخش اول آن به وضوح ذکر شده که جمهوری اسلامی ایران با حداکثر تلاش خود، ترتیبات لازم را صرفاً برای عبور ایمن و بدون هزینه کشتیهای تجاری به مدت ۶۰ روز فراهم میکند. این متن هیچگونه ابهام یا امکان تفسیر متفاوتی ندارد و طرف آمریکایی نمیتواند روندی خارج از ترتیبات پیشبینیشده از سوی ایران را جایگزین آن کند.
غریبآبادی با بیان اینکه عدم توافق بر سر بند پنجم، اصل یادداشت تفاهم اسلامآباد را هم بیمعنا میکرد، تصریح کرد: تنگه هرمز به ترتیبات پیش از جنگ باز نخواهد گشت و این سیاست قاطع نظام است. بنابراین، مسئولیت مینزدایی بر عهده ایران است.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه به اقدامات آمریکا و عمان در ایجاد مسیر جنوبی برای تردد کشتیها اشاره کرد و گفت: آمریکاییها با همکاری عمان، مسیری را در آبهای داخلی عمان برقرار کردند و حتی با استفاده از پهپاد و تهدید، کشتیها را مجبور میکردند از این مسیر عبور کنند و به هشدارهای ایران برای بازگشت به مسیر شمال توجهی نداشتند.
وی ادامه داد: شاید گفته شود عبور روزانه ۲۰ کشتی از مسیر جنوب اهمیت چندانی ندارد، اما این اقدام نقض صریح بند پنجم تفاهمنامه بود و اگر ادامه مییافت، اعمال حاکمیت مؤثر جمهوری اسلامی ایران بر تنگه هرمز را عملاً بیاثر میکرد. غریبآبادی تأکید کرد: اقدام قاطع ایران پیام روشنی به آمریکا ارسال کرد که جمهوری اسلامی برای تثبیت حاکمیت قانونی خود بر تنگه هرمز از هیچ اقدامی هراس ندارد؛ حتی اگر به قیمت از سرگیری جنگ تمام شود. این موضوع به معنای جنگطلبی نیست بلکه نشاندهنده خط قرمز بودن حاکمیت ملی و تعهدات بینالمللی برای ایران است.
وی همچنین تنگه هرمز را ابزاری برای موازنه قدرت ایران در برابر تحریمها و ابزارهای فشار دشمن توصیف کرد. معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه ایران با بیان اینکه تنگه هرمز شاخص اصلی ارزیابی پیروزی ایران در جنگ است، افزود: ترتیباتی که از این پس بر تنگه هرمز اعمال میشود، پیروزی جمهوری اسلامی ایران در این جنگ را تکمیل خواهد کرد. اگر شرایط تنگه به وضعیت پیش از جنگ بازگردد، موفقیت ایران در این نبرد کامل نشده است.
غریبآبادی در ادامه از مخالفت ایران با حضور هرگونه کشور ثالث در عملیات مینزدایی خبر داد و گفت: اروپاییها با تشکیل ائتلافی متشکل از ۳۰ تا ۴۰ کشور درصدد مداخله در مینزدایی بودند، اما بهصراحت به آنها هشدار دادیم که هرگونه ناو یا تجهیزات نظامی که با این بهانه به تنگه هرمز نزدیک شود، هدف مشروع نیروهای مسلح ایران خواهد بود.
وی یادآور شد: حتی زمانی که عمان قصد داشت از یک کشور ثالث برای مینزدایی مسیر جنوبی دعوت کند، ایران با این موضوع موافقت نکرد، زیرا مطابق بند پنجم تفاهم اسلامآباد، مسئولیت مینزدایی و ترتیبات امنیتی تنگه هرمز تنها بر عهده جمهوری اسلامی ایران است.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه کشورمان با اشاره به اینکه نقض حتی یک بند از یادداشت تفاهم اسلامآباد مانع آغاز اجرای مراحل بعدی آن میشود، اظهار داشت: اگر حتی یک بند از این تفاهم با مشکل مواجه باشد، امکان شروع مذاکرات بعدی وجود نخواهد داشت و نمیتوان گفت چون چند بند دیگر بهدرستی اجرا شده، روند مذاکرات ادامه یابد.
غریبآبادی با تأکید بر اینکه آمریکا طبق یادداشت تفاهم تعهدات مهمی را پذیرفته بود، تصریح کرد: این توافق از همان ابتدا محکوم به شکست نبود و پس از امضا، تفاهم اسلامآباد حدود ۲۰ روز در مسیر اجرا پیش رفت، اما پس از آن دو مشکل اساسی به وجود آمد.
وی نخستین مشکل را به موضوع لبنان مرتبط دانست و گفت: بر اساس تعهدات آمریکا، جنگ در لبنان باید پایان مییافت و با توجه به بندی که درباره احترام به تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان در متن تفاهم گنجانده شد، خروج نیروهای نظامی نیز باید آغاز میشد، اما آمریکا این تعهد را بهطور کامل اجرا نکرد.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ادامه داد: هرچند سطح درگیریها در لبنان کاهش یافت، اما همزمان مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، مسیر موازی دیگری را با لبنان و رژیم صهیونیستی آغاز کرد که این اقدام نیز نقض بند نخست یادداشت تفاهم بود. در مذاکرات زوریخ میان هیأتهای چهارگانه توافق شده بود که یک واحد جلوگیری از درگیری در لبنان با حضور نمایندگان آمریکا، لبنان، ایران و پاکستان تشکیل شود، اما ایجاد سازوکار سهجانبه خارج از این توافق، مغایر مفاد یادداشت تفاهم بود.
غریبآبادی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران هرگز مذاکرات مربوط به بند ۱۳ و مراحل بعدی تفاهم را آغاز نکرد و با وجود آنکه برخی اقدامات اقتصادی از جمله تعلیق برخی تحریمها، صادرات نفت و مذاکرات مربوط به نحوه هزینهکرد منابع مالی در جریان بود، ایران آغاز مذاکرات جدید را مشروط به اجرای کامل تعهدات طرف مقابل دانست.
وی دومین مشکل را اخلال در اجرای بند پنجم تفاهم اسلامآباد عنوان و تصریح کرد: برخلاف برخی ادعاها، بند پنجم از ابتدا با مشکل مواجه نبود و اجرای آن در روزهای نخست بهدرستی پیش میرفت، اما در هفته دوم و ابتدای هفته سوم، با ایجاد و اعلام رسمی مسیر جنوبی از سوی طرف مقابل، تخلفی آشکار از مفاد این بند رخ داد. چند روز پیش از آغاز درگیریهای جدید نیز یک درگیری محدود یکروزه رخ داد که این یک نقطه ترمز برای یادداشت تفاهم شد.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه کشورمان با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچگونه درخواستی برای مذاکره یا آتشبس به آمریکا ارائه نکرده است، گفت: ما چیزی به عنوان آتشبس را قبول نداریم. در یادداشت تفاهم نیز تصمیم برای توقف موقت اقدامات نظامی با هدف فراهمکردن زمینه دستیابی به تفاهم و پایان جنگ اتخاذ شد، نه بر اساس درخواست ایران برای مذاکره.
غریبآبادی اظهار کرد: در گفتوگوهای ۲ روزهای که با عمان در تهران انجام شد، طرف آمریکایی اعلام کرد که هیچ اقدام نظامی جدیدی انجام نخواهد داد و متعاقب آن، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز تصمیم گرفتند اقدام نظامی انجام ندهند.
وی با رد ادعاهای اخیر رئیسجمهور آمریکا مبنی بر درخواست ایران برای مذاکره، تصریح کرد: بهعنوان مسئول این پرونده اعلام میکنم که جمهوری اسلامی ایران در طول ۱۶ تا ۱۷ روز گذشته، همزمان با آغاز دور جدید درگیریها، هیچ درخواست یا پیامی برای مذاکره با آمریکا ارسال نکرده و هیچ تقاضایی نیز برای آتشبس نداشته است. برعکس، این آمریکا بود که از حدود ۱۰ روز پیش پیامهایی برای کاهش تنش و پایاندادن به درگیریها ارسال کرد.
به گفته غریبآبادی در این پیامها پیشنهاد شده بود که اگر منبع اختلاف موضوع تنگه هرمز است، ایران و عمان درباره آن به تفاهم برسند و از گسترش درگیریها و اقدامات نظامی جلوگیری شود.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران چنین درخواستی از آمریکا نداشته و سیاست اصولی کشور در این زمینه تغییری نکرده است؛ هرچند در نهایت تصمیمگیری درباره نحوه پایاندادن به چرخه درگیریها بر عهده مسئولان ذیربط است. در دور جدید درگیریها، اقدام نظامی آمریکا از نظر جمهوری اسلامی ایران صرفاً نقض بند نخست یادداشت تفاهم اسلامآباد نیست بلکه یک تجاوز نظامی جدید محسوب میشود و از منظر حقوقی بسیار فراتر از نقض یک بند از توافق است.
وی ادامه داد: سادهانگاری است اگر این اقدامات تنها بهعنوان نقض بند اول یادداشت تفاهم تلقی شود، زیرا ماهیت آن تجاوز نظامی آشکار علیه جمهوری اسلامی ایران است. غریبآبادی با اشاره به تحولات اخیر منطقه بیان کرد که ایران ضربات سنگینی به پایگاههای آمریکا وارد کرده و آمار واقعی تلفات نیروهای آمریکایی بهمراتب بیشتر از ارقام اعلامشده از سوی واشنگتن است.
وی اضافه کرد: در این دور از درگیریها، پایگاههای آمریکا در منطقه، بهویژه در اردن، هدف حملات سنگینی قرار گرفتند. آمریکاییها آمار تلفات خود را سانسور میکنند و از سه یا چهار کشته سخن میگویند، اما بر اساس اطلاعات موثق در اختیار ایران، میزان خسارات و تلفات جانی دشمن بسیار فراتر از ارقام اعلامی است.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه کشورمان با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران در موضع انفعال قرار ندارد، اظهار کرد: آمریکا اگر ۲ ضربه وارد کند، چهار سیلی دریافت خواهد کرد و عقبنشینی میکند.
غریبآبادی با اشاره به گزینههای پیش روی جمهوری اسلامی ایران در شرایط کنونی خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۲ سناریوی اصلی پیش روی کشور قرار دارد که تصمیمگیری درباره آن بر عهده مقامات عالی نظام است. سناریوی نخست، ادامه وضعیت موجود شامل نبرد ترکیبی، تداوم مسدودماندن تنگه هرمز و پاسخ قاطع به محاصره است. سناریوی دوم نیز بررسی شرایط توقف درگیریها و آغاز گفتوگوها در صورت بازگشت طرف مقابل به تعهدات است.
وی با بیان اینکه هر تصمیمی که در بالاترین سطح نظام اتخاذ شود، مبنای عمل خواهد بود، تصریح کرد: در صورت هرگونه اقدام جدید از سوی دشمن، راهبردهای پیشدستانه و پیشگیرانه نیروهای مسلح، توان عملیاتی طرف مقابل را فلج خواهد کرد. فشارهای اقتصادی و محاصره، هیچ نقشی در تصمیم ایران برای پذیرش پیشنهادهای گفتوگو ندارد. تجربه ونزوئلا نشان داد که برخی کشورها ظرف ۴۸ ساعت زیر فشار آمریکا فرو میریزند، اما جمهوری اسلامی ایران ۴۵ سال است که در برابر این فشارها ایستادگی کرده است.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران درباره تبعات بستهماندن تنگه هرمز نیز بیان کرد: مسدودشدن تنگه هرمز فشارهایی در سطح جهانی ایجاد میکند، اما هدف ایران دفاع از خود در برابر تجاوز آمریکاست. نخستوزیر هند نیز در پی بستهشدن تنگه، برنامه ریاضت اقتصادی ارائه کرده است.
وی همچنین با رد برخی گزارشهای رسانههای غربی درباره درآمدهای ایران از تنگه هرمز گفت: ارقامی که رسانههایی مانند گاردین و رویترز درباره درآمدهای ۱۲۰ تا ۵۰۰ میلیارد دلاری ناشی از ترتیبات جدید تنگه هرمز مطرح میکنند، اغراقآمیز و فاقد مبنای دقیق است. مذاکرات با عمان در حالی ادامه دارد که تنگه هرمز همچنان بهطور کامل مسدود است. ایران به طرف عمانی اعلام کرده که ابتدا باید درباره ترتیبات جدید به تفاهم برسیم و سپس درباره بازگشایی تنگه تصمیمگیری شود.
وی تصریح کرد: جمهوری اسلامی بهصراحت اعلام کرده که مسیر جنوبی تنگه هرمز را حتی برای یک ساعت نیز به رسمیت نمیشناسد و دور جدید درگیریها نیز به دلیل عبور غیرقانونی کشتیها از همین مسیر آغاز شد. اگر مسیری که ما پیشنهاد دادیم، مورد پذیرش قرار نگیرد، هیچ فرمول دیگری نیز مورد پذیرش قرار نخواهد گرفت. از نگاه جمهوری اسلامی ایران، تنگه هرمز دارای ۲ رژیم حقوقی متفاوت در شرایط جنگ و صلح است و در وضعیت کنونی، قواعد حاکم بر شرایط جنگی بر این آبراه اعمال میشود.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه کشورمان با اشاره به اینکه تصمیمگیری درباره آینده تنگه هرمز و نحوه مدیریت بحران، در صلاحیت عالیترین سطوح تصمیمگیری کشور است، گفت: تعیین تکلیف درباره ادامه مسدودبودن تنگه هرمز یا ورود به فرآیند مدیریت بحران، یک تصمیم کلان و راهبردی است.
غریبآبادی اظهار کرد: تصمیم درباره اینکه تنگه هرمز همچنان مسدود بماند یا وارد روند مدیریت بحران شویم، تصمیمی نیست که توسط یک فرد، وزیر امور خارجه یا حتی رئیسجمهور بهتنهایی اتخاذ شود بلکه همه ابعاد سیاسی، امنیتی و راهبردی آن در جلسات عالی نظام در حال بررسی است.
وی در خصوص جنگ اخیر و حملات چندینباره دشمنان به خاک کشورمان تصریح کرد: در جنگ ۱۲ روزه، رژیم صهیونیستی در نهایت درخواست آتشبس داد و در جنگ ۴۰ روزه نیز با وجود حمایت آمریکا، کشورهای اروپایی و برخی بازیگران منطقه از اسرائیل، این ائتلاف نتوانست جمهوری اسلامی ایران را شکست دهد. پس از ۴۰ روز درگیری نیز طرف مقابل ناچار به درخواست آتشبس شد و این موضوع نشان میدهد که مقایسه عملکرد ایران با سایر جنگهای منطقه، بیانگر قرار داشتن جمهوری اسلامی در موقعیت قدرت و دستیابی به یک پیروزی راهبردی است.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه بررسی درباره ادامه عضویت ایران در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) نباید موضوعی تابو به شمار آید، توضیح داد: بررسی خروج از این پیمان نیازمند ارزیابی دقیق ابعاد فقهی، شرعی، حقوقی، امنیتی و راهبردی است.
غریبآبادی اضافه کرد: خروج از NPT موضوعی ساده یا صفر و ۱۰۰ نیست و نمیتوان بدون بررسی همه جوانب درباره آن تصمیم گرفت. در شرایط کنونی که بازرسیهای آژانس بهطور کامل متوقف شده است؛ باید بررسی شود که خروج رسمی از پیمان NPT چه میزان بازدارندگی بیشتری برای ایران ایجاد میکند.
غریبآبادی با اشاره به سوابق بینالمللی گفت: کره شمالی از پیمان NPT خارج شد و پس از آن به سلاح هستهای دست یافت، در حالی که هند، پاکستان و اسرائیل نیز از ابتدا عضو این پیمان نبودهاند. معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه کشورمان تصریح کرد: اگر کشوری از NPT خارج شود، اما به سمت تولید سلاح هستهای نرود، باید بررسی کرد که آیا این اقدام موجب تقویت امنیت ملی و افزایش قدرت چانهزنی و کارت مذاکراتی آن کشور خواهد شد یا برعکس، مخاطرات بیشتری ایجاد میکند.
وی تأکید کرد: موضوع ماندن یا خروج از NPT نباید یک تابو باشد و لازم است نخبگان، دانشگاهیان و مراکز کارشناسی بدون شتابزدگی و با بررسی همه ابعاد، درباره آن بحث و تبادل نظر کنند تا زمینه برای اتخاذ تصمیمی دقیق و مبتنی بر منافع ملی فراهم شود.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه در شرایط کنونی برنامهای برای مذاکره با آمریکا وجود ندارد، گفت: جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر صرفاً روند رایزنیها با عمان را بهصورت گامبهگام دنبال میکند. نباید آمریکا را به این رویه عادت داد که هر زمان بخواهد دست به اقدام نظامی بزند و هر زمان نیز اراده کند، پشت میز گفتوگو بنشیند. از این رو در شرایط فعلی هیچ برنامهای برای مذاکره با آمریکا وجود ندارد و رایزنیها تنها از مسیر عمان ادامه دارد.
وی همچنین درباره روابط ایران با چین و روسیه گفت: روابط جمهوری اسلامی ایران با چین و روسیه روابطی راهبردی است و بهویژه چین در حوزههای تجاری، اقتصادی و مقابله با تحریمها عملکرد مناسبی داشته است. معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه کشورمان در عین حال تصریح کرد: در عرصه دیپلماسی، هر کشوری در نهایت بر اساس منافع ملی خود عمل میکند و نباید انتظار داشت چین یا روسیه همه مشکلات ایران را حل کنند.
منبع: shahraranews.ir
