به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، دولت مسعود پزشکیان در دو سال اخیر دو تجربه جنگی بیسابقه را پشت سر گذاشته است؛ جنگی که در خرداد ۱۴۰۴ به مدت ۱۲ روز به طول انجامید و دیگری که در اسفند ۱۴۰۴ به مدت ۴۰ روز به وقوع پیوست. در این میان، نقش دولت در پشتیبانی از نیروهای مسلح، تأمین مالی و لجستیکی و مدیریت بحران از جمله محورهای اصلی عملکرد دولت چهاردهم محسوب میشود.
دولت چهاردهم در این دو جنگ نه تنها در کنار ارتش، سپاه و بسیج ایستاده بلکه با اتخاذ تصمیمات سریع، حمایتهای مالی و پشتیبانیهای اجرایی، نقش بسزایی در پایداری جبههها ایفا کرده است. این اقدامات نماد هماهنگی بینظیر بین دولت و نیروهای مسلح به شمار میرود.
این دولت، کمتر از یک سال پس از آغاز به کار، با جنگی ۱۲ روزه مواجه گردید. جنگی که نه تنها زیرساختهای کشور را هدف قرار داد، بلکه آزمونی بینظیر برای هماهنگی میان دولت و نیروهای مسلح به شمار میرفت.
پزشکیان در نخستین ساعات جنگ، در پیامی به ملت ایران تأکید کرد که ما در کنار نیروهای مسلح خود ایستادهایم و اجازه نخواهیم داد که دشمنان به مقاصد شوم خود نائل شوند. او همچنین بیان کرد که دولت موظف است تمامی امکانات خود را برای دفاع از کشور بسیج کند.
در جلسه هیأت دولت نیز، او ضمن قدردانی از نیروهای نظامی ابراز داشت: دولت با تمام ظرفیت در کنار مدافعان ایران ایستاده و اجازه نخواهد داد دشمن از طریق فشار بر معیشت مردم یا اختلال در خدمات عمومی به اهداف خود دست یابد.
این سخنان پزشکیان آغازگر دورهای از همبستگی ملی بود که در آن، دولت نه به عنوان یک نهاد سیاسی، بلکه به عنوان بازوی اجرایی نیروهای مسلح عمل کرد.
تشکیل قرارگاه مشترک دولت و نیروهای مسلح یکی از اقدامات مهم دولت در روزهای ابتدایی جنگ ۱۲ روزه بود. این قرارگاه به دستور مستقیم رئیسجمهور تأسیس شد و وظیفه هماهنگی بین نیازهای نیروهای مسلح و امکانات دولت را بر عهده داشت.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در این خصوص افزود: هماهنگی میان دولت، مجلس و نیروهای مسلح در جنگ ۱۲ روزه بیسابقه بود. ما در کنار دولت بودیم و هر تصمیمی که برای دفاع از کشور لازم بود، بدون هیچگونه کاغذبازی اداری، اجرایی شد.
این هماهنگی در جنگ ۴۰ روزه نیز ادامه یافت. دولت در اسفند ۱۴۰۴، تنها چند ساعت پس از آغاز جنگ، یک قرارگاه مشترک جدید تشکیل داد و همه وزارتخانهها را موظف به ارائه خدمات فوری به نیروهای مسلح کرد.
جنگ تنها در خطوط مقدم جبهه نتیجهگیری نمیشود؛ بلکه پشت هر عملیات نظامی، شبکهای وسیع از پشتیبانی اقتصادی، لجستیکی، درمانی، صنعتی و اجتماعی وجود دارد که ادامه مقاومت را ممکن میسازد. تجربه جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه نشان داد که در کنار نیروهای مسلح، دستگاههای اجرایی کشور وظایف سنگینی در حفظ پایداری کشور، تأمین نیازهای دفاعی و جلوگیری از اختلال در زندگی مردم بر عهده داشتند.
با شروع جنگ، جلسات فوقالعاده هیأت دولت و کارگروههای تخصصی به طور مداوم برگزار شد. وزارتخانههای نفت، نیرو، راه و شهرسازی، بهداشت، صمت، جهاد کشاورزی، اقتصاد، کشور و سازمان برنامه و بودجه مأمور شدند تا علاوه بر انجام وظایف جاری خود، نیازهای نیروهای مسلح را نیز در سریعترین زمان ممکن تأمین کنند.
این هماهنگی موجب شد تا خدمات عمومی کشور، از تأمین برق و آب تا حملونقل، سوخترسانی، خدمات درمانی و توزیع کالاهای اساسی، بدون وقفه ادامه یابد.
یکی از وظایف کلیدی دولت در دوران جنگ، تأمین پایدار سوخت و حفظ امنیت انرژی کشور بود؛ مسئولیتی که بر عهده وزارت نفت قرار داشت. وزارت نفت در طول جنگ با حفظ تولید نفت و گاز، استمرار فعالیت پالایشگاهها، افزایش ذخایر راهبردی سوخت و تقویت شبکه انتقال فرآوردههای نفتی، اجازه نداد کوچکترین اختلالی در تأمین سوخت کشور ایجاد شود.
محسن پاکنژاد، وزیر نفت، با قدردانی از کارکنان صنعت نفت گفت: کارکنان صنعت نفت در سختترین شرایط نیز تولید را متوقف نکرده و تأمین سوخت مورد نیاز کشور و نیروهای مسلح بدون وقفه ادامه یافت.
او افزود: تمامی تأسیسات نفتی با آمادگی کامل فعالیت کردند و ذخایر سوخت کشور در وضعیت امنی قرار داشت.
در کنار وزارت نفت، وزارت نیرو نیز مسئولیت سنگینی در حفظ پایداری شبکه برق و آب بر عهده داشت. جلوگیری از خاموشی مراکز حساس، تأمین برق بیمارستانها، مراکز امدادی، صنایع راهبردی و تأسیسات دفاعی از مهمترین برنامههای این وزارتخانه بود.
دولت تلاش کرد با مدیریت مصرف و افزایش آمادگی نیروگاهها، هیچ اختلال گستردهای در شبکه برق کشور ایجاد نشود.
یکی دیگر از محورهای مهم عملکرد دولت، حفظ ثبات اقتصادی در شرایط جنگی بود. وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه با برگزاری جلسات مستمر، روند تأمین منابع مالی کشور و پشتیبانی از بخش دفاعی را مدیریت کردند.
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، نیز اشاره کرد که بانک مرکزی در دوره جنگ، با وجود محدودیتهای صادراتی و تجاری و در کنار تأمین ارز کالاهای اساسی، دارو و نیازهای ضروری، حدود ۴.۵ میلیارد دلار بر ذخایر ارزی خود افزود. این اقدام با هدف افزایش قدرت واکنش کشور در برابر تداوم یا تشدید محدودیتها انجام شد.
او ادامه داد: این آمار به معنای نادیدهگرفتن فشارهای موجود یا نامحدود بودن منابع ارزی نیست. محدودیت صادرات و تجارت واقعی است و آثار آن بر تولید و قیمتها باید جدی گرفته شود. اما کاهش تقاضای غیرواقعی، بهبود بازگشت ارز و تقویت ذخایر نیز ظرفیت بانک مرکزی را برای مدیریت بازار و تأمین نیازهای ضروری کشور افزایش داده است.
همتی افزود: دشمن سعی میکند از طریق اقتصاد بر مردم فشار وارد کند، اما دولت با استفاده از تمامی ظرفیتهای خود اجازه نخواهد داد زندگی مردم دچار اختلال شود.
در واقع، بانک مرکزی با مدیریت بازار ارز، تأمین ارز کالاهای اساسی و حفظ نقدینگی مورد نیاز شبکه بانکی، نقش مهمی در جلوگیری از بروز شوک اقتصادی ایفا کرد.
یکی از نگرانیهای اصلی مردم در روزهای جنگ، احتمال کمبود کالاهای اساسی بود، اما دولت چهاردهم در این زمینه نیز موفق عمل کرد و با استفاده از ذخایر راهبردی، افزایش عرضه کالا و نظارت بر شبکه توزیع، بازار را مدیریت نمود. وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و استانداریها با تشکیل قرارگاههای ویژه، روند تأمین کالا را به طور شبانهروزی رصد کردند.
نتیجه این اقدامات آن بود که برخلاف بسیاری از تجربههای جنگی در دنیا، کشور با قحطی یا کمبود کالاهای اساسی مواجه نشد و فروشگاهها به فعالیت خود ادامه دادند.
پزشکیان در این خصوص تأکید کرد: حفظ آرامش بازار و تأمین نیازهای مردم به همان اندازه اهمیت دارد که پشتیبانی از نیروهای مسلح اهمیت دارد.
وزارت بهداشت نیز از نخستین ساعات جنگ در حالت آمادهباش کامل قرار گرفت. بیمارستانهای کشور ظرفیت خود را برای پذیرش مجروحان افزایش داده و مراکز درمانی نظامی و غیرنظامی به صورت هماهنگ فعالیت کردند.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، اعلام کرد: تمام ظرفیت درمانی کشور برای خدمترسانی به مجروحان و آسیبدیدگان بسیج شده است و هیچ محدودیتی در ارائه خدمات درمانی وجود ندارد.
علاوه بر درمان مجروحان، خدمات روانشناسی، توانبخشی و حمایت از خانوادههای آسیبدیده نیز در دستور کار قرار گرفت.
وزارت راه و شهرسازی، شرکت راهآهن، سازمان بنادر و شرکت فرودگاهها نیز نقش مهمی در پشتیبانی لجستیکی ایفا کردند. انتقال تجهیزات، جابهجایی کالاهای اساسی، حفظ فعالیت بنادر و شبکه ریلی و جادهای باعث شد زنجیره تأمین کشور دچار وقفه نشود.
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، اعلام کرد: تمام ظرفیت حملونقل کشور برای تأمین نیازهای مردم و پشتیبانی از دستگاههای مسئول به صورت شبانهروزی فعال بود.
دیپلماسی در کنار میدان نیز از دیگر اقداماتی بود که دولت در این مدت انجام داد. پزشکیان در یکی از سخنرانیهای خود گفت: دفاع از کشور و تلاش برای صلح دو مسیر متضاد نیستند؛ دولت در کنار حمایت از نیروهای مسلح، دیپلماسی فعال را نیز دنبال میکند.
وزارت امور خارجه نیز با رایزنیهای گسترده منطقهای و بینالمللی، مواضع ایران را تشریح و بر محکومیت تجاوزها تأکید کرد.
باید تأکید کرد که حمایت از نیروهای مسلح تنها به دولت محدود نبوده و دیگر ارکان حاکمیت نیز انسجام ملی را مورد توجه قرار دادند.
حجتالاسلام والمسلمین غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه، اظهار داشت: تمام ارکان نظام در حمایت از امنیت کشور و نیروهای مسلح همدل و همراه هستند و دستگاه قضایی نیز از هیچ تلاشی برای حفظ آرامش مردم دریغ نخواهد کرد.
جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه نشان داد که موفقیت در میدان نبرد تنها به توان نظامی وابسته نیست. استمرار تولید انرژی، تأمین سوخت، حفظ ثبات بازار، مدیریت اقتصاد، خدمات درمانی، حملونقل، حمایت از خانوادههای رزمندگان و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی مجموعه اقداماتی بودند که امکان تداوم دفاع را فراهم ساختند.
دولت چهاردهم در این دو مقطع کوشید با بسیج تمامی ظرفیتهای اجرایی کشور، هم پشتوانهای برای نیروهای مسلح باشد و هم اجازه ندهد زندگی روزمره مردم دچار اختلال جدی شود. حفظ تأمین کالاهای اساسی، تداوم خدمات عمومی، پایداری شبکه انرژی و همراهی دستگاههای مختلف با نیروهای مسلح، از مهمترین ویژگیهای مدیریت دولت در این دوره بود؛ تجربهای که نشان داد در شرایط بحرانی، همافزایی میان دولت، نیروهای مسلح و مردم، مهمترین عامل حفظ اقتدار و تابآوری ملی است.
منبع: www.irna.ir
