به گزارش خبرنگار ایرنا، با وجود تلخی این واقعه، همکاری میان کشاورزان، نیروهای آتشنشانی و منابع طبیعی، نماد همبستگی اجتماعی در مواجهه با بحرانها را به نمایش گذاشت و امیدواری نسبت به آینده را در دلها زنده نگه داشت.
بررسی ابعاد این حادثه نشان میدهد که اگرچه آتشسوزی خسارت قابلتوجهی به باغداران وارد کرده است، اما وجود زیرساختهای مناسب و واکنش بهموقع، از وقوع فاجعهای بزرگتر جلوگیری کرد و ثابت کرد که سرمایهگذاری بر روی تجهیزات ایمنی، همواره بهصرفه خواهد بود.
این حادثه میتواند نقطه عطفی برای تغییر رویکردهای کشاورزی و جایگزینی روشهای ایمن به جای سوزاندن بقایای گیاهی باشد و به شرطی که مسئولان و کشاورزان با یکدیگر همکاری کنند، آیندهای روشنتر در انتظار خواهد بود.
آتشسوزی در انجیرستانهای منطقه پلنگان شهرستان نیریز (فارس) که با همکاری مردم مهار شد، ناشی از سهلانگاری در سوزاندن بقایای گیاهی بوده و بیش از ۱۳ میلیارد ریال به باغداران خسارت وارد کرده است.
مسئول واحد مخاطرات مدیریت جهادکشاورزی شهرستان نیریز، علت اصلی این حادثه را سهلانگاری در آتشزدن بقایای گیاهی عنوان کرده و معتقد است بسیاری از کشاورزان از عواقب خطرناک این اقدام بیخبر هستند. زهره صداقتکیش تصریح کرد: طبق قوانین مربوط به حفاظت از منابع طبیعی و هوای پاک، چنین اقدامی بدون مجوز ممنوع است و مجازات حبس برای متخلفان پیشبینی شده است تا بدین طریق، بازدارندگی لازم در جامعه ایجاد شود.
وی افزود: این حادثه و سهلانگاری در سوزاندن بقایای گیاهی، منجر به آتشسوزی در ۸.۵ هکتار از انجیرستانهای منطقه پلنگان شد و حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان خسارت به باغداران وارد کرد. حضور بهموقع باغداران، نیروهای آتشنشانی و منابع طبیعی، و همچنین وجود زیرساختهایی مانند جادههای دسترسی و دیوارهای سنگچین، از گسترش آتش به سایر باغها جلوگیری کرد و مانع از آن شد که خسارت به مراتب سنگینتر از این رقم باشد.
صداقتکیش تأکید کرد: این حریق با حضور و همکاری باغداران، نیروهای آتشنشانی و اداره کل منابع طبیعی مهار شد و از گسترش آن به سایر باغها جلوگیری به عمل آمد. بررسیها نشان میدهد وجود جادههای دسترسی، دیوارهای سنگچین و وجین علفهای هرز زیر سایهانداز درختان، نقش موثری در کنترل آتش و کاهش میزان خسارت داشته و از آسیب گسترده به درختان جلوگیری کرده است.
او با هشدار نسبت به پیامدهای آتشزدن بقایای گیاهی افزود: خسارت ۱۳ میلیارد ریالی وارد شده به باغداران پلنگان نیریز، تنها بخش کوچکی از آثار اقتصادی آتشسوزیهای کشاورزی ناشی از آتشزدن بقایای گیاهی در کشور است. بر اساس ماده ۴۵ قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع و ماده ۲۰ قانون هوای پاک، آتشزدن بقایای گیاهی در مزارع و باغهای واقع در محدوده جنگلها بدون مجوز و نظارت اداره منابع طبیعی و آبخیزداری، ممنوع است و متخلفان با عواقب سنگینی مواجه خواهند شد.
مسئول جهاد کشاورزی فارس تصریح کرد: همچنین افرادی که باعث ایجاد آتشسوزی در جنگلها و مراتع شوند، مطابق قانون به حبس تادیبی از ۲ ماه تا یک سال محکوم خواهند شد و این مجازات سنگین نشان میدهد که قانونگذار برای حفاظت از منابع طبیعی و باغات کشور ارزش قائل است.
صداقتکیش از باغداران خواست که برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی، از هرگونه آتشزدن بقایای گیاهی خودداری کنند و در صورت نیاز، این اقدام را تنها با هماهنگی و زیرنظر دستگاههای مربوط انجام دهند تا از بروز خسارتهای جبرانناپذیر جلوگیری شود.
یک کارشناس کشاورزی در گفتوگو با خبرنگار ایرنا بر اهمیت تغییر رویکردهای مدیریت پسماند کشاورزی تأکید کرد و اظهار داشت: آتشزدن بقایای گیاهی نهتنها تهدیدی برای باغات و جنگلها محسوب میشود، بلکه به تخریب ساختار خاک و کاهش ماده آلی آن نیز میانجامد و از این رو، کشاورزان باید نسبت به عواقب بلندمدت این اقدام آگاهی پیدا کنند.
یدالله نعمتی ادامه داد: متاسفانه آگاهی کشاورزان از روشهای جایگزین مانند کمپوستسازی یا استفاده از دستگاههای خردکننده بقایا، همچنان پایین است و سازمانهای متولی باید با برگزاری دورههای آموزشی عملی، این روشها را به کشاورزان معرفی کنند تا شاهد تحولی اساسی در این زمینه باشیم.
وی تأکید کرد: تجربه کشورهای پیشرو در کشاورزی نشان داده است که سرمایهگذاری بر روی تبدیل بقایای گیاهی به کود آلی، علاوه بر حفظ محیط زیست، به افزایش بهرهوری بلندمدت باغات نیز کمک شایانی میکند و این پیشنهاد، در واقع مکمل هشدارهای قانونی پیشین است و راهکاری عملی برای جایگزینی روشهای سنتی ارائه میدهد.
یک کارشناس دیگر کشاورزی نیز در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با بیان اینکه خسارت ۱۳ میلیارد ریالی این آتشسوزی، هشداری جدی برای تمامی باغداران استان است، گفت: در حالی که فارس قطب تولید انجیر کشور محسوب میشود، نبود برنامه مدیریت بحران جامع در این حوزه، سرمایههای ملی را در معرض خطر قرار میدهد و به همین دلیل، تدوین یک برنامه مدون و جامع، ضرورتی انکارناپذیر به شمار میرود.
سهراب نجف پور به نقش موثر دیوارهای سنگچین و جادههای دسترسی در مهار این آتش اشاره کرد و افزود: ترویج احداث این زیرساختها در باغات و مزارع، باید بهعنوان یک الزام در دستور کار قرار گیرد و کشاورزان نیز باید نسبت به اهمیت این موضوع آگاهی پیدا کنند.
وی با اشاره به ماده ۲۰ قانون هوای پاک، از دستگاههای قضایی خواست تا با عاملان اصلی این حادثه برخورد قانونی انجام دهند تا این اقدام عبرتی برای سایرین شود. این درخواست، در ادامه همان هشدار قانونی مطرحشده از سوی مسئول جهاد کشاورزی است و نشان میدهد که برای پیشگیری از تکرار حوادث، باید از تمام ظرفیتهای قانونی و اجرایی بهره گرفت.
آتشسوزی در انجیرستانهای نیریز با وجود خسارت مالی قابلتوجه، نشان داد که همکاری میان کشاورزان، نیروهای امدادی و وجود زیرساختهای مناسب، میتواند از بروز فاجعههایی بزرگتر جلوگیری نماید و این همبستگی، سرمایهای ارزشمند برای مقابله با بحرانهای آتی به شمار میرود.
این رویداد تلخ، فرصتی مغتنم برای بازنگری در روشهای مدیریت بقایای گیاهی و جایگزینی راهکارهای ایمن بهجای سوزاندن غیرمجاز فراهم آورده است و به شرطی که از این فرصت به درستی استفاده شود، میتوان شاهد تحولی اساسی در این حوزه بود.
با توجه به جایگاه راهبردی استان فارس در تولید انجیر کشور، سرمایهگذاری بر آموزش کشاورزان، ترویج روشهای علمی و تقویت زیرساختهای ایمنی، ضرورتی انکارناپذیر به شمار میرود و اگر کشاورزان، مسئولان و نهادهای قانونی دستبهدست هم دهند، میتوان از تکرار چنین حوادثی جلوگیری کرد و مسیر تولید پایدار و ایمن را هموار ساخت.
امید است که این حادثه نقطه عطفی برای تحول در رویکردهای کشاورزی و حفاظت از سرمایههای ملی باشد و با بهرهگیری از نظرات کارشناسان و اجرای دقیق قوانین، شاهد کاهش چشمگیر چنین سهلانگاریهایی در آینده باشیم و آیندهای امنتر و پایدارتر برای باغات انجیر کشور رقم بخورد.
سطح زیرکشت انجیر دیم در کشور ۴۳ هزار هکتار با تولید ۳۵ هزار تن است و از این میزان، استان فارس با حدود ۴۱ هزار هکتار سطح زیرکشت و ۳۴ هزار تن تولید، سهم اصلی را به خود اختصاص داده است و این جایگاه، مسئولیت سنگینی را بر دوش دستاندرکاران این حوزه قرار میدهد. شهرستانهای استهبان، خفر، داراب، کوهچنار و نیریز از مهمترین مناطق تولیدکننده انجیر در استان هستند و شهرستان نیریز در فاصله حدود ۲۲۰ کیلومتری شیراز واقع شده است.
این آمار و ارقام، اهمیت راهبردی این حادثه را دوچندان میکند و چراکه هرگونه خسارت به باغات انجیر این استان، بهطور مستقیم بر امنیت غذایی و اقتصاد منطقه تاثیر میگذارد و ضرورت پیشگیری از حوادث مشابه را بیش از پیش آشکار میسازد و از این رو، حفاظت از این سرمایههای ملی باید به عنوان یک اولویت اساسی مدنظر قرار گیرد.
منبع خبر: ایرنا | انتشار: NabzeRuz.ir
