علیرضا وکیلی، شهرآرانیوز؛ کمتر پدر و مادری پیدا میشود که از شنیدن فریاد، لجبازی، کتکزدن یا جوابهای تند فرزند خود نگران نشود. بسیاری از والدین در همان لحظه با خود میگویند: «آیا تربیت من اشتباه بوده است؟» اما قبل از هر قضاوتی، باید به یک حقیقت مهم توجه کنیم؛ پرخاشگری، معمولاً ریشه مشکل است و خود مشکل نیست.
کودکی که نمیتواند احساساتش را به درستی بیان کند، گاهی با داد زدن، کتکزدن یا بیاحترامی، از آشفتگی درونی خود خبر میدهد. اگر فقط رفتار را بررسی کنیم و به دنبال علتها نرویم، ممکن است هر روز آتش این مسئله شعلهورتر شود.
قرآن کریم، خانواده را محل سکونت و آرامش میداند. وقتی فضای خانه از آرامش فاصله میگیرد، کودکان نیز بیش از بزرگسالان این تنش را در رفتار خود نشان میدهند. از دیدگاه تربیت اسلامی، رفتار فرزند نه تنها محصول حرفهایی است که به او گفتهایم، بلکه محصول فضایی است که هر روز در آن زندگی میکند.
پرخاشگری همیشه از عصبانیت نیست. گاهی کودک خسته است، خواب کافی ندارد، ساعتهای زیادی را در بازیهای دیجیتال یا محتوای هیجانبرانگیز سپری کرده است، یا احساس میکند که کمتر از برادر و خواهرش دیده میشود. برخی کودکان هنگامی که نمیتوانند خواسته یا ناراحتی خود را با کلمات بیان کنند، از رفتارهای پرخاشگرانه کمک میگیرند. در واقع، پرخاشگری برای آنها به زبان دوم تبدیل میشود.
خانه، اولین کلاس کنترل خشم است. کودکان بیشتر از آنکه به حرفهای ما گوش دهند، رفتار ما را تماشا میکنند. اگر در خانه اختلافات با داد زدن، تحقیر یا پرخاشگری حل شود، کودک نیز همین شیوه را یاد میگیرد. امام صادق (ع) میفرمایند: «کُونُوا دُعَاه النَّاسِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ: مردم را با رفتار خود دعوت کنید، نه فقط با زبانتان!» این حکم، درباره تربیت فرزند نیز صادق است؛ آرامش، آموختنی است و بهترین معلم آن، رفتار والدین است.
حالا چه کار کنیم؟
اول: به جای اینکه فقط بپرسید که چرا این کار را کردی، از خودتان بپرسید: «امروز چه اتفاقی افتاده که فرزندم اینقدر به هم ریخته است؟» گاهی ۱۰ دقیقه گفتوگوی آرام، علت اصلی را آشکار میکند.
دوم: برای احساسات او اسم بگذارید. وقتی عصبانی است، بگویید: «فکر میکنم ناراحت شدی» یا «انگار خیلی عصبانی هستی.» پژوهشهای روانشناسی نشان دادهاند که نام بردن از احساسات، به کودک کمک میکند تا زودتر بر هیجان خود مسلط شود.
سوم: بین احساس و رفتار، تفاوت بگذارید. به او بگویید: «عصبانی شدن اشکالی ندارد، اما کتکزدن یا حرفهای بد، قابل قبول نیست.» کودک باید یاد بگیرد که همه احساسات مجاز هستند، اما همه رفتارها، نه.
چهارم: هر روز زمانی را فقط به او اختصاص دهید؛ حتی ۱۵ دقیقه بازی یا گفتوگوی دونفره، بدون تلفن همراه و بدون نصیحت. بسیاری از رفتارهای تند، فریاد کودکی است که میخواهد دیده شود.
منبع: shahraranews.ir
