نشریه آتلانتیک گزارش داد: پس از اعلام جدیدترین ابزار اسکات بنست برای آنچه که وزیر خزانهداری آمریکا به عنوان «خفهکردن اقتصادی» ایران نامید، او دلیل تردید خود در استفاده از این ابزار را نیز مشخص کرد.
به نقل از انتخاب، بنست روز گذشته در جمع خبرنگاران در تالار مجلل «Cash Room» وزارت خزانهداری آمریکا، اظهار داشت که تحریمهای ثانویه، که شامل مجازات کشورها، افراد یا نهادهایی است که با ایران تجارت میکنند، آماده اجرایی شدن هستند. اما او بهطور عمد از ذکر نام اصلیترین کشورهایی که به تهران کمک میکنند، یعنی چین و روسیه، اجتناب کرد.
در این راستا خبرنگاران از او پرسیدند: چرا تهدید میکنید به جای اینکه واقعاً این تحریمها را به اجرا درآورید؛ بهخصوص پس از اینکه رئیسجمهور ترامپ هفته گذشته هشدار داد اگر ایران به خواستههای آمریکا پاسخ ندهد، با جنگ اقتصادی «در مقیاسی بیسابقه» مواجه خواهد شد؟
بنست در پاسخ بیان کرد: «چرا باید بخواهم نظام مالی جهانی را منفجر کنم؟» او توضیح داد که دولت آمریکا پیش از وارد کردن ضربه نهایی به طرفها، فرصتی را برای آنها در نظر میگیرد. بنست همچنین تاکید کرد که تحریمهای ثانویه «ابزاری بسیار قدرتمند» هستند.
این نکته درست به نظر میرسد. اما دولت آمریکا بارها درباره قدرت ابزارهای خود، چه نظامی و چه مالی، توضیحات مفصلی ارائه کرده و سپس از به کارگیری آنها خودداری کرده است.
بیاد بیاورید زمانی که ترامپ ادعا کرد ایران را بهعنوان یک تمدن از میان خواهد برد. ممکن است هدف این هشدارها ترساندن طرف مقابل باشد، اما عدم اقدام عملی در پی این تهدیدها نشان میدهد که گزینههای دولت آمریکا در برابر ایران تا چه اندازه محدود شده است.
امکانات پایان جنگ بهتدریج کاهش یافته و فهرست اهداف نظامی نیز در حال کوچک شدن است، در حالی که ذخایر مهمات بهطور خطرناکی کاهش یافتهاند. ابزارهایی که قرار بود کاری را انجام دهند که موشکها نتوانستند ــ یعنی تحریم، محاصره و فشار مالی ــ نتوانستهاند ایران را به تسلیم برسانند.
ایران با وجود خسارتهای نظامی و اقتصادی، توانایی خود برای ادامه جنگ را حفظ کرده و تسلیم نشده است. از سوی دیگر، کشورهایی که برای موفقیت کارزار فشار مالی اهمیت دارند، از جمله چین و روسیه، تمایل چندانی به همکاری با واشنگتن برای به پایان رساندن این کار نشان ندادهاند.
پس از آنکه ترامپ سال گذشته ریاستجمهوری خود را آغاز کرد، اعلام کرد که در حال «بازگرداندن فشار حداکثری» علیه ایران است و به دولت خود دستور داد تحریمها را تشدید و صادرات نفت ایران را کاهش دهد. هجده ماه بعد، بنست وعده داده است که «سختترین تحریمهای تاریخ» را به مرحله اجرا درآورد.
به نظر میرسد فشار حداکثری یک دنباله دارد؛ درست همانطور که ادعای ترامپ در ژوئن گذشته مبنی بر اینکه تأسیسات هستهای ایران به طور کامل نابود شدهاند، در ماه فوریه با جنگی برای نابودی توانمندی هستهای ایران دنبال شد. ترامپ هفته گذشته در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» اشاره کرد که این نسخه جدید فشار حداکثری چگونه خواهد بود.
او نوشت: «هر کشوری که به مؤسسات مالی، شرکتها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی خود اجازه دهد هر نوع راه نجاتی برای ایران فراهم کنند، خودش با پیامدهای اقتصادی عظیمی مواجه خواهد شد.» سپس فهرستی از مواردی را ارائه کرد که به گفته او باید «همین حالا» متوقف شوند: قاچاق نفت، خطوط مبادله مالی، انتقال پول نقد، صرافیها، ثبت کشتیها و شرکتهای پوششی. این نوع هشدار به گونهای طراحی شده بود که کل نظام مالی جهان را به حالت آمادهباش درآورد.
سپس بنست در تالار وزارت خزانهداری حاضر شد و تهدیدهای به همان اندازه شدیدی مطرح کرد، اما همزمان به یکی از دلایل اصلی اشاره کرد که چرا نباید این تهدیدها را ــ دستکم در صورت عدم تبعیت داوطلبانه کشورها ــ عملی کند. این وضعیت دولت را در موقعیت دشواری قرار داده است.
جنگ بسیار طولانیتر از آن چیزی شده که ترامپ وعده داده بود و پیامدهای اقتصادی آن اکنون به یکی از مسائل اصلی انتخابات میاندورهای آمریکا تبدیل شده است. تحریمها سالها به اقتصاد ایران آسیب زدهاند، اما نتیجهای که واشنگتن میخواست را به همراه نداشتهاند. در همین حال، چین همچنان نفت ایران را خریداری میکند و روسیه و دیگر کشورهای تولیدکننده نفت نیز از طولانی شدن عملیات نظامی آمریکا در ایران و اختلال در صادرات انرژی از خلیج فارس سود میبرند.
بنست در پاسخ به پرسشی درباره چین گفت: «هیچکس خارج از دسترس تحریمهای آمریکا نیست.» اما پکن و مسکو ممکن است از خواستههای بنست تبعیت نکنند. سفارت روسیه در واشنگتن بلافاصله به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد. سخنگوی سفارت چین در واشنگتن نیز در بیانیهای کتبی به من گفت: «تحریمها و تاکتیکهای فشار کمکی به حل مسائل نمیکنند.» او از تمام طرفها خواست «عقلانی عمل کنند» و از انجام هر اقدامی که «ممکن است تنشها را بیشتر تشدید کند یا ضربهای به رشد اقتصادی و ثبات مالی جهان وارد کند» خودداری کنند. این سخنگو افزود که چین تحولات را زیر نظر خواهد داشت و «برای حفاظت از حقوق و منافع مشروع خود، اقدامات لازم را انجام خواهد داد.»
تهدیدهای دولت آمریکا البته نتایجی نیز به دنبال داشتهاند. امارات متحده عربی هفته گذشته اعلام کرد که تمام معاملات تجاری و مالی با تهران را متوقف میکند. وقتی درباره این اقدام امارات از بنست سؤال شد، او گفت زمانبندی این تصمیم تصادفی نبوده است. او همچنین افزود که ترامپ برای رساندن اولتیماتوم خود بهصورت شخصی، با رهبران کشورهای مختلف در تماس بوده است. اما با وجود اینکه آمریکا میتواند بهطور قطع روابط ایران با دیگر کشورها را پرهزینهتر کند، نمیتواند صرفاً با خواست خود این روابط را از میان ببرد.
من تلاش کردم میزان نگرانی مقامهای کشورهای مختلف جهان از این تهدیدهای مربوط به نابودی اقتصادی کشورهایی را که از دستورات آمریکا تبعیت نکنند، ارزیابی کنم. یک مقام عرب به من گفت امیدوار است «آن کشورها» این تهدید را جدی بگیرند؛ این مقام نیز از نام بردن از چین یا روسیه خودداری کرد. یک مقام اروپایی اما چندان تحت تأثیر قرار نگرفته بود. او گفت: «خواهیم دید.» سپس بهسرعت موضوع را به جنگهای تجاری ترامپ با متحدان آمریکا تغییر داد؛ موضوعی که ظاهراً توجه بسیار بیشتری در اروپا به خود جلب کرده است.
ممکن است بنست سرشار از اعتمادبهنفس و لفاظی بوده باشد، اما احتیاط او نیز دلایل محکمی دارد. جیسون پرینس، وکیل حوزه تحریمها در شرکت حقوقی Akin Gump در واشنگتن، که پیشتر نیز بهعنوان وکیل در وزارت خزانهداری آمریکا فعالیت کرده، به من گفت: «این ابزارها آنقدر قدرتمند هستند…». پرینس بیان کرد که اعلام تحریمهای ثانویه، حتی به عنوان تهدید، یک قمار اقتصادی است که «اثر سردکنندهای دارد و پیامدهای آن بسیار فراتر از ایران طنینانداز خواهد شد.»
بنست همچنین تحریمهای فوری علیه نزدیک به ۶۰ نهاد، فرد و کشتی مرتبط با ایران را اعلام کرد و آنها را به ارتباط با برنامههای هستهای و موشکی ایران، فعالیتهای سایبری و محمولههای نفتی متهم کرد. او افزود که نخستین تحریمهای عمده ثانویه علیه «یک مؤسسه مالی» احتمالاً «تا پایان همین هفته» اعمال خواهند شد. پرینس گفت که تهدید اخیر برای اعتبار دولت آمریکا بسیار حائز اهمیت خواهد بود. او بیان کرد: «آنها باید به نوعی اقدام دست بزنند؛ در غیر این صورت، کاهش ریسک و عقبنشینی اهداف واقعی [تحریمها] اتفاق نخواهد افتاد.» او اشاره کرد که اقدامات مشابهی علیه بانکهای روسیه پس از حمله سال ۲۰۲۲ به اوکراین انجام شد. اما اسبر بانک، غول بانکی روسیه، در ابتدا در فهرست تحریمهای کمشدتتر قرار گرفت؛ تصمیمی که تا حدی بازتابدهنده تأثیر تحریم این بانک بر اقتصاد جهانی بود. با ادامه حملات روسیه به اوکراین، تحریمهای شدیدتر علیه این بانک نیز در نهایت اعمال شد.
اما پرینس مشکل اصلی را نیز مطرح کرد: تحریمهای ثانویه خود آمریکا را در شرایطی آسیبپذیرتر میکنند که اقتصاد این کشور از قبل تحت فشار است. به گفته او، بخشهای فناوری، تولید و مالی آمریکا احتمالاً بیشترین ضربه را متحمل خواهند شد. قیمت نفت و بنزین از قبل افزایش یافته، تورم همچنان یک مشکل است و رأیدهندگان از جنگی ناراضیاند که به آنها گفته شده بود قرار است آمریکا را امنتر کند. بر اساس یک نظرسنجی اخیر رویترز/ ایسپس، میزان حمایت مردم آمریکا از جنگ با ایران به پایینترین سطح خود از روزهای نخست درگیری رسیده است؛ تنها ۳۱ درصد از اقدام نظامی آمریکا علیه ایران حمایت میکنند. محبوبیت ترامپ نیز طبق همین نظرسنجی به پایینترین سطح خود رسیده است. با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای، جمهوریخواهان دلایل اندکی برای استقبال از یک دور دیگر از فشار اقتصادی دارند؛ چه رسد به احتمال ایجاد یک بحران مالی جهانی بهدست آمریکا که خود بنست درباره آن هشدار داده است. کارشناسان منطقهای که با آنها صحبت کردم، تهدیدهای تحریمی جدید را نه چندان بهعنوان راهبردی برای تشدید درگیری، بلکه بیشتر به عنوان آخرین گام دولت در جستوجوی راهی برای خروج از جنگ میدانند.
منبع خبر: انتخاب | انتشار: NabzeRuz.ir
