همشهری آنلاین
– محمد سرابی:
مدتی است که هیئتهای عزاداری محرم در ایران اقدام به کنترل استفاده از ظروف و لیوانهای یکبار مصرف کرده و سعی در کاهش زبالههای پلاستیکی داشتهاند. اکنون زائران ایرانی که به راهپیمایی اربعین رفتهاند، نمایندگان این رفتار اجتماعی پیشرفته در کشور همسایه خواهند بود. پویش “زیارت سبز” با محوریت جمعآوری زباله و عدم استفاده از ظروف یکبار مصرف، یکی از اقدامات مردمی در این راستا است تا زائران ایرانی با پاکسازی مسیر پیادهروی اربعین، به عنوان مبلغان و نمایندگان فرهنگی کشور خود در میان همسایگان شناخته شوند. این پویش با شعار “طریق الحسین(ع) امانت ماست” از سوی سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران برگزار شده و تصاویری از آن در فضای مجازی منتشر خواهد شد.
مدیریت کمکرسانی
تجربه نخستین اثرگذاری حضور زائران ایرانی در شهرهای عراق به همکاری شهرداریها در جمعآوری منظم پسماند برمیگردد. در سالهای ابتدایی که ایرانیان بیشتری در راهپیمایی اربعین شرکت میکردند، شهرداریهای شهرهای عراق از توان و تجربه کافی برای جمعآوری و دفع زباله برخوردار نبودند. حضور هزاران زائر در معابر و جادههای بین شهرها موجب تولید زباله میشد، اما در شهرهایی مانند کربلا و نجف نه تنها خودروهای حمل زباله به اندازه کافی وجود نداشت، بلکه برنامه دقیقی برای فعالیت آنها نیز طراحی نشده بود. شهرداریهای شهرهای بزرگ ایران، به ویژه پایتخت، با اعزام پاکبانهای داوطلب و خودروهای حمل زباله به آموزش و کمک به مدیران شهری عراق پرداختند و این روند هر ساله تکرار میشود. در سال ۱۳۹۳، شهرداری تهران از جمعآوری و انتقال روزانه ۳هزار تن زباله از خیابانهای کربلای معلی در ایام اربعین حسینی(ع) خبر داد. همچنین در سال ۱۴۰۳، شهرداری تهران اعلام کرد که ۱۷هزار و ۲۵۰تن زباله در ایام پیادهروی اربعین در مرزها و شهرهای عراق جمعآوری شده است. این روند به شکل مستمر ادامه دارد.
آغاز فرهنگسازی از هیئتها
تا مدتی پیش، استفاده بیرویه از لیوانهای یکبار مصرف در هیئتها و دستههای مذهبی در ایام محرم منجر به تولید حجم زیادی از زبالههای پلاستیکی میشد که جمعآوری آنها از خیابانهای اطراف تا مدتها پس از پایان مراسم به طول میانجامید. اما فرهنگ اجتماعی به تدریج دچار تغییر شد. اکنون در شهرهای ایران در کنار هر میز که چای و شربت به عابران ارائه میدهد، کیسههای بزرگی برای جمعآوری زبالههای پلاستیکی قرار دارد و برگزارکنندگان مراسم عزاداری محرم، مسئولیت جمعآوری و پاکسازی زبالهها را بر عهده میگیرند. امسال در تجمعات خیابانی، عزاداریهای محرم و صفر، تشییع باشکوه و بزرگ رهبر شهید و دیگر مراسم عمومی، فرهنگ اجتماعی ایرانیان برای کاهش تولید و پراکندگی زباله به وضوح مشهود بود. در راهپیمایی عظیم اربعین، این جلوه از فرهنگ اجتماعی ایرانیان در میان دیگر شرکتکنندگان نیز به خوبی دیده میشود.
ده قدم سبز
امسال قرار است زائران ایرانی به عنوان پیامآوران سالها فرهنگسازی و پیشرفت اجتماعی کشور خود عمل کنند. شرکتکنندگان در پویش زیارت سبز چهار الگو پیش روی خود دارند؛ “موکب سبز” که موکبهای ایرانی در مسیر راهپیمایی اربعین را شامل میشود و هدف آن کاهش تولید زباله و حفظ پاکیزگی محیط اطراف موکب است. “کیسه پارچهای” و “لیوان شخصی” به استفاده نکردن از وسایل پلاستیکی اشاره دارد، اما “ده قدم سبز” معنای دیگری دارد. شرکتکنندگان در این بخش، ۱۰ تکه زباله را از سطح جاده نجف – کربلا جمعآوری کرده و در مخازن مخصوص زباله میریزند. این اقدام زائران ایرانی میتواند به نمادی از فرهنگ ملی تبدیل شود و نشاندهنده رفتار اجتماعی هممیهنان در کشور همسایه باشد. شاید در سالهای آینده، به جز فضایل و توفیقات معنوی ناشی از حضور در راهپیمایی اربعین، زائران ایرانی به خاطر چنین فرهنگی شناخته شوند.
منبع: www.hamshahrionline.ir
